اپیدمی خودشیفتگی به روی شبکه‌ی وب*

خودشیفتگان به روی وب در همه جا حضور دارند. خوش تان بیایید یا نیاید، خودشیفتگان سعی می‌کنند با حضور در تمام صحنه ها و انحصار آن ها همه جا باشند و این پدیده‌ای است اپیدمیک. نتایج پژوهش‌های متوالی همه نشان می‌دهند که خودشفتگی به روی وب به یک بیماریی واگیر تبدیل شده است.
نخستین تحقیق مهم شش سال قبل برای اولین بار در رابطه با این پدیده درمیان ۳۷۰۰۰ دانشجوی امریکایی انجام شد. محققان به این نتیجه رسیدند که از آغاز پیدایش فیسبوک، تویتر و دیگر شبکه‌های اجتماعی برای دانشجویان جوان با گرایشات خودشیفتگی تمام ابزار مورد نیاز شان فراهم شده است تا به خودستایی و تمجید از خود بپردازند.

فیسبوک و خودنمایی/عریان‌نمایی(۱) اغراق آمیز

محققان به روی دو ویژگی عمده‌ی مبتلایان به خودشیفتگی انگشت گذاشته اند : عریان‌نمایی بی حدوحصر و توهم به بزرگ منشی. خودشیفتگانی که به ویژه از عریان‌نمایی غلو آمیز رنج می‌برند به خاطر فعال بودن دیوانه وار شان در فیسبوک متمایز می شوند، جایی که آن ها با تمام جزئیات از فعالیت های اجتماعی شان می‌گویند و از حلقه‌ی دوستان شان به خود می‌بالند.

بر اساس گفته‌ی الیاس ابو جود، استاد روان پزشکی در دانشگاه استنفورد، فضای مجازی ایجاد شده توسط انترنت تمام محدودیت های رفتار انسانی فراگرفته از جهان پیرامونی اجتماعی او را حذف می‌کند. خودشیفتگان می توانند در کمال تظاهر به انگیزه های آنی، احساساتی و دور از تعقل و توصل پی در پی به دروغ و همین طور به گزافه‌گویی و سخنان پر طمطراق، به دشنام و تبارز رفتار کودکانه‌ی شان ادامه بدهند بدون آن که مجبور باشند رو در رو با مخاطبان شان برخورد کنند.

کارشناسان تأکید می کنند که استفاده از شبکه های اجتماعی که ملیون ها نفر با درایت و بدون سروصدا برای حفظ ارتباط با بستگان و دوستان و شرکت ها برای توسعه و ارائه خدمت به مشتریان شان از آن‌ها استفاده می کنند، به ذات خود اشکالی ندارد.

وقتی که شبکه های اجتماعی به صحنه‌ی رقابت برای کسب محبوبیت تبدیل می‌شود

به گفته کارشناسی بنام بیل داویدو، مشکل کار درین است که خودشیفتگان تلاش دارند تا شبکه‌های اجتماعی را به صحنه رقابت برای کسب محبوبیت تبدیل کنند. این است که دوستی ها و اشتراک گذاری ها شمارش می شوند.

در تویتر همین که شخصی شروع می‌کند که کاربران کم بیش دنبالش کنند، تقاضای خرید مشترکین از هرسو سرازیر می شود. گویی یک مشترک فقط آمار است نه کسی که در صورت امکان بتوان با او تبادل افکار کرد. اگر خودشیفتگی مایه‌ی انزجار کاربران فروتن و خردگریان واقع می‌‌شود [به همان اندازه] موجب خوشبختی سوداگاران و سودجویان را فراهم می کند که در آن ها فرصتی را برای کسب کمایی کشف کرده اند.

بیل داویدو ما را دعوت می کند که در مقابل همهمه [شبکه‌های اجتماعی] بی‌تفاوت بوده، نگذاریم این خودشیفتگان بر ما نفوذ کنند و [در همه حال] محتاط باشیم. او تأکید می‌کند : از این که شما در تویتر هزاران نفر مشترک و در فیسبوک صداها نفر دوستی ندارید، خود حکایت از آن دارد که شما یک فرد عادی هستید و این چه بهتر از خودشیفتگی. و بالاخره این که فراتر از صفحه‌ی کلید کمپیوتر زندگی‌ای دیگری هم هست.


1 – Exhibitionnisme

Le narcissisme épidémique sur la toile*